Expressionism ศิลปะแห่งการแสดงออกทางความรู้สึก

ใครกำลังอยากศึกษาหรือทำความเข้าใจเกี่ยวกับงานศิลปะที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึก ต้องไม่พลาด Expressionism ศิลปะแห่งการแสดงออกทางความรู้สึก ซึ่งโดดเด่นและน่าประทับใจแต่จะมีความน่าสนใจหรือมีลักษณะยังไง เราจะพาไปทำความเข้าใจให้มากขึ้น

ความโดดเด่นของศิลปะแบบ Expressionism

แน่นอนว่าศิลปะประเภทนี้โดดเด่นเรื่องการแสดงอารมณ์ แต่อารมณ์ที่ว่าค่อนข้างรุนแรงและเกินความจริงโดยเน้นจากความพอใจของศิลปินเป็นหลัก ไม่ยึดถือกฎเกณฑ์หรือธรรมเนียมใด ๆ พูดง่าย ๆ คือ เปรียบเสมือนงานศิลปะที่ใช้สำหรับการระบายอารมณ์ ตัวอย่างงานศิลปะ เช่น The Scream, The Fate of The Animal

ความเป็นมาของศิลปะ Expressionism 

เกิดขึ้นต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยมีจุดมุ่งหมายในการสร้างขึ้นเพื่อแสวงหาความหมายของความรู้สึกที่มีชีวิตชีวาหรือ Being Alive และประสบการณ์ทางอารมณ์ โดยมีพบเห็นได้ทั้งจิตรกรรม สถาปัตยกรรม วรรณกรรม การละคร ภาพยนตร์ และดนตรี

ต่อมาราว ๆ คริสต์ศักราช 1907 ศิลปะประเภทนี้เริ่มเป็นที่รู้จักและสนใจใคร่รู้ในหมู่ศิลปินชาวฝรั่งเศส โดยยังคง Concept เดิม เพียงแต่แบ่งแนวคิดการแสดงออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้

• สะพาน The Bridge เป็นศิลปะที่เน้นสะท้อนความสับสนของสังคม ศาสนา เพศ เศรษฐกิจ ความเหลวแหลก ความหลอกลวง วิถีชีวิตอันแร้นแค้น ความรู้สึกอันโหดร้าย หดหู่ ไม่แน่นอน สิ้นหวัง ภาพส่วนใหญ่จึงมีผลทางจิตวิทยาและสังคมเป็นหลัก
• ม้าสีน้ำเงิน The Blue Rider ตรงกันข้ามกับ The Bridge คือ เน้นแสดงออกทางความรู้สึกสนุกสนาน ร่าเริง โดยใช้สีและเส้นผสมผสานกันอย่างลงตัว

โดยแนวความคิดในการสร้างสรรค์งานศิลปะเหล่านี้กินเวลายาวนานกว่า 30 – 40 ปี และหลังจากนั้นได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะที่เรียกว่า Abstract Art

ความแตกต่างระหว่างศิลปะ Expressionist กับ Fauvism 

หากดูที่ความแตกต่างตามนิยามของศิลปะทั้ง 2 ประเภท จะเห็นได้ว่าศิลปะแบบ Expression จะเน้นแสดงออกความรู้สึกหรืออารมณ์ที่ค่อนข้างรุนแรงตามความเป็นจริงของสังคม เลวร้ายยังไงก็แสดงออกมาอย่างนั้น โดยเน้นใช้สีฉูดฉาดเพื่อแสดงอารมณ์อันร้อนแรง ขณะที่ศิลปะแบบ Fauvism จะเน้นไปที่การปิดบังความจริงอันโหดร้ายด้วยการสร้างสิ่งที่สวยงามขึ้นมาแทนที่ หรือที่เรียกว่าเพ้อฝันเข้ามาแทน พูดให้เข้าใจง่าย คือ ทั้ง 2 แบบเป็นขั้วตรงข้ามของกันและกันนั่นเอง

เป็นอย่างไรกันบ้างกับศิลปะประเภท Expressionism จริง ๆ ความหมายก็ค่อนข้างตรงตัว คือ เป็นการแสดงออกทางอารมณ์และความรู้สึก เวลาที่ได้เห็นภาพงานศิลปะประเภทนี้หลายคนอาจรับไม่ได้กับความเป็นจริงที่เกิดขึ้น แต่อย่างไรก็ตามก็ทำให้เราตระหนักรู้ได้ถึงปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นในแต่ละยุคแต่ละสมัยที่ศิลปินแต่ละท่านพยายามถ่ายทอดผลงานออกมาเพื่อให้เราได้ศึกษาและเรียนรู้ ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งงานศิลปะที่น่าจับตามองและควรศึกษาอย่างยิ่ง